نوآوری چیست؟ / بررسی انواع نوآوری در کسب و کار

نوآوری کلیدی‌ترین عنصری است که باید هم توسط صاحب کسب‌وکار، هم توسط کارکنان و هم توسط شرکای تجاری پشتیبانی شود.

نوآوری از آن کلمات دهن‌پرکنی است که علی‌رغم مهم بودنش شاید افراد به معنای واقعی کلمه معنا و مفهومش را ندانند. اگر در گوگل نوآوری را جست‌وجو کنید با چندین میلیون نتیجه و هزاران معنی مواجه می‌شوید که شاید فقط به درد حفظ کردن و ارائه دادن در کنفرانس‌ها و سمینارها بخورد. یکی از همین نتایجی که گوگل جلوی روی شما می‌گذارد، منبع قدیمی و شناخته‌شده‌ای به اسم دیکشنری آکسفورد است که نوآوری را اینطور تعریف کرده است:

«ایجاد تغییر در چیزهای موجود؛ به ویژه با معرفی روش‌ها، ایده‌ها و محصولات جدید.»

در لغت‌نامه دهخدا هم نوآوری به معنای ابتکار، ابداع و بدعت‌گذاری آورده شده است.

اگر بخواهیم از بحث تئوری به عملی وارد شویم باید گفت که نوآوری اغلب با معرفی محصولات یا خدمات جدید در کسب‌وکار همراه است اما علاوه بر این می‌تواند دربرگیرنده تغییر روش کسب‌وکار شما نیز باشد. برای رسیدن به موفقیت، نوآوری کلیدی‌ترین عنصری است که باید هم توسط صاحب کسب‌وکار، هم توسط کارکنان و هم توسط شرکای تجاری پشتیبانی شود.

اگر تمرکزتان را روی نوآوری در کسب‌وکار قرار دهید در آن صورت خیالتان راحت است که همه افراد در سازمانتان به دنبال شیوه‌های بهتر کار، بهبود کارایی و عملکرد کسب‌وکار هستند. نوآوری روی جزئی‌ترین تا کلی‌ترین مسائل و فرایندها تاثیر می‌گذارد. مزایای آن کم نیست و هرکسی به طریقی مزه نوآوری را چشیده است. افزایش رقابت، استفاده بهینه از تمام منابع، ماندگاری بیشتر کارکنان، اتخاذ رویکردی فعالانه به کسب‌وکار، جذب بیشتر مشتریان جدید، کاهش هزینه‌ها و غیره.

استراتژی کسب‌وکار، توانایی و قابلیت، فهم و درک بازار و تعهدتان به فرایند ازجمله عواملی هستند که رویکرد شما به نوآوری را هدایت و ظرفیت کسب‌وکارتان را اضافه می‌کنند. این جمله را به خاطر بسپارید که رقابت و بقای کسب‌کار شما ارتباط مستقیمی با توانایی شما در نوآوری دارد.

نوآوری در کسب و کار

اگر می‌خواهید همه آنچه را که تا به اینجا خوانده‌اید بهتر درک کنید و شما هم جزو کسانی شوید که براساس تجربیاتی که در زمینه نوآوری به دست آوردید، بعدها تعریف خاص خودتان را از این کلمه داشته باشید با ما همراه باشید. ‌در این مطلب می‌خواهیم شما را بیشتر با این کلمه مبهم آشنا کنیم و از انواع نوآوری در کسب‌وکار و اجرای آن در سازمانتان بگوییم.

نوآوری چیست؟

کلمه نوآوری از فعل لاتین «اینوور» به معنای تجدید گرفته شده است. نوآوری به معنای بهبود یا جایگزینی چیزی به وسیله فرایندها، محصولات و سرویس‌ها است. بسیاری ممکن است نوآوری (Innovation) را با اختراع (Invention) و خلاقیت (Creativity) اشتباه بگیرند به همین دلیل در ادامه اشاره‌ای به تفاوت میان این سه کلمه می‌کنیم.

اختراع به معنای خلق و ایجاد یک محصول یا معرفی و عرضه یک فرایند برای اولین بار است. برای مثال توماس ادیسون را به عنوان یک مخترع و برق را به عنوان یک اختراع معرفی می‌کنند. نوآوری زمانی به وقوع می‌پیوندد که چیزی که از قبل وجود داشته بهبود یا تغییرات قابل توجهی در آن ایجاد شود. برای مثال استیو جابز و محصولات اپل را می‌توان به عنوان نوآور و نوآوری معرفی کرد.

در رابطه با نوآوری و خلاقیت باید گفت که نوآوری با تاکیدی که بر پیاده‌سازی ایده‌های خلاقانه در فضای اقتصادی دارد، از خلاقیت متمایز می‌شود. خلاقیت را می‌توان اینطور تعرف کرد: ایده‌های بدیع و مفیدی که توسط یک شخص یا گروهی از افراد با همکاری یکدیگر ایجاد می‌شود و نوآوری درواقع به‌کارگیری موفقیت‌آمیز آن ایده‌های خلاقانه در یک سازمان است.

به گفته بیل گیتس نوآوری باعث می‌شود نگاه و دیدگاه ما به مشکلات تغییر کند. او نوآوری را حیاتی‌ترین عامل پیشرفت می‌داند. ایلان ماسک هم نوآوری را نه یک چیز کوچک و جزئی بلکه مجموعه‌ای از چیزها می‌داند که درنهایت به نوآوری بزرگی می‌انجامد.

استیو جابز هم معتقد است که نوآوری هیچ ارتباطی به هزینه‌هایی که روی بخش R&D خودتان می‌کنید ندارد بلکه به افرادی که در اختیار دارید و مسیری که در پیش می‌گیرید دارد.

براساس گزارش‌های مکنزی ۸۴ درصد مدیران بر این باورند که موفقیت آینده کسب‌وکارشان منوط به نوآوری است. حل برخی مشکلات در کسب‌وکار در گرو پاسخ‌های خلاقانه است. در بسیاری از مواقع با مشکلاتی روبه‌رو می‌شوید که برای برطرف کردنشان باید خارج از چهارچوب فکر کنید و راه‌حل‌های نوآورانه برای بهبود کسب‌وکارتان پیدا کنید.

اگر می‌خواهید برای موفقیت و سودآوری بیشتر کسب‌وکارتان تلاش کنید چند راه وجود دارد. یکی از راه‌ها این است که شما در مورد محصول یا مدل تجاری خودتان یا در هر مورد بازنگری کنید و به عبارتی نوآوری به خرج دهید.

به همین دلیل در یکی از نظرسنجی‌های انجام‌شده توط گروه مشاوره بوستون ۷۹ درصد از مدیران ادعا کردند که نوآوری در میان سه اقدام کسب‌وکاری برترشان قرار دارد.

مطالعات تحقیقاتی بسیاری انجام شده و کشورها را براساس معیارهای نوآوری رتبه‌بندی کرده است. شاخص نوآوری جهانی در سال ۲۰۱۹ نشان می‌دهد که کشور سوئیس رتبه اول را در مقام نوآوری دارد. سوئد و ایالات متحده در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند.

دنیای اطراف ما دائما در حال تغییر است و برای اینکه اکوسیستم کاری شما همچنان سودآور باقی بماند باید خودتان را برای سازگاری با یک سری واقعیت‌های جدید آماده کنید.

۹۰ درصد داده‌های دنیا تنها طی چند سال گذشته ایجاد شده است. هر دقیقه بیش از ۵۷۰ وب‌سایت جدیدبه وجود می‌آید و بیش از ۸ میلیارد دستگاه به اینترنت متصل هستند.

همین تغییر و تحولات منجر به ایجاد عصر جدیدی از نوآوری در مدل‌های کسب‌وکاری شده است. از طرف دیگر نوآوری عامل تمایز میان سازمان‌ها است. نوآوری به سازمان‌ها کمک می‌کند تا خود و محصولاتشان را از نظر رقابتی با یکدیگر متمایز کنند؛ به‌ویژه در یک صنعت یا بازاری که بیش از حد اشباع شده است.

همین مزایای وسوسه‌کننده باعث شده تا هزار شرکت بزرگ در سراسر دنیا ۷۸۲ میلیارد دلار روی بخش توسعه محصولشان هزینه کنند.

انواع نوآوری در کسب‌وکار

یکی از مرسوم‌ترین روش‌ها برای طبقه‌بندی نوآوری استفاده از ماتریس نوآوری است که مطابق شکل زیر است:

ماتریس نوآوری

درواقع ماتریس نوآوری، نوآوری‌ها را باتوجه به فناوری مورداستفاده و بازاری که در آن فعالیت می‌کنند، دسته‌بندی می‌کند. به همین دلیل ما به انواع مختلفی از نوآوری می‌رسیم:

نوآوری معماری: نوآوری معماری (که به آن نوآوری ترکیبی هم گفته می‌شود) شامل به کارگیری رویکرد، فناوری یا روشی از یک حوزه در حوزه دیگری است.

نوآوری رادیکال: نوآوری رادیکال همان چیزی است که در ذهن افراد نسبت به نوآوری وجود دارد؛ خلق صنایع جدید و استفاده از فناوری‌های انقلابی.

نوآوری افزایشی: نوآوری افزایشی زمانی رخ می‌دهد که یک سری پیشرفت‌های کوچک و به ظاهر ناچیز منجر به بروز تغییراتی عظیم در سازمان شود.

نوآوری ساختارشکن: نوآوری ساختارشکن توسط کلایتون کریستنسن رواج پیدا کرد و هنگامی مورد استفاده قرار می‌گیر که نوآوری یک ارزش شبکه جدید خلق کند. این اتفاق می‌تواند با ایجاد یک بازار جدید یا با ورود به بازار موجود و تغییر در نحوه تعامل مصرف‌کنندگان رخ دهد.

نوآوری محصول: نوآوری محصول، معرفی کالا یا خدماتی است که با توجه به ویژگی‌ها و کاربرد مورد نظر، یا جدید و نو است یا به طور قابل توجهی بهبود یافته است.

نوآوری فرایند: نوآوری در فرایند، به وجود آوردن یک جنبه نوین از فرایند یا نحوه پیاده‌سازی آن تعریف می‌شود.

نوآوری جایگاه: نوآوری جایگاه عبارت است که از معرفی مجدد یک محصول یا خدمت به بازار که درنهایت منجر به تغییر درک مشتری از محصول و تغییر در کاربرد آن محصول می‌شود.

نوآوری الگو: نوآوری الگو با کمک آنالیز عناصر ایجاد می‌شود. به وسیله این آنالیزها می‌توان به بازار متفاوتی دست یافت و کسب‌وکار را رونق بخشید.

اجرای نوآوری در کسب‌وکار

برای اینکه استراتژی‌هایی که در سازمان و کسب‌وکارتان درباره نوآوری چیده‌اید ثمربخش باشد، مدیران باید بتوانند خلاقانه فکر کنند و با آغوش باز پذیرای نوآوری در مدل‌های کسب‌وکاری‌شان باشد، نه اینکه فقط در زبان و به صورت تئوری درباره آن حرف بزنند. البته که صرفا آغوش باز داشتن نسبت به این مفهوم تنها عامل موفقیت و رسیدن به هدف و نتیجه مطلوب نیست و باید نوآوری را که در ذهنتان وجود دارد عملی کنید. اینجاست که به مدیریت نوآوری نیاز دارید.

برای خواندن مطالب بیشتر درباره کسب و کار اینترنتی و اجرای نوآوری در آنها می‌توانید به مطلب کسب و کار اینترنتی با سرمایه اولیه کم مراجعه کنید.

پیاده‌سازی نوآوری در سازمان شامل سه بخش اصلی است:

نوآوری در سازمان

ایده‌های بزرگ: عملی کردن نوآوری‌تان را با ایجاد فرهنگ نوآوری، ایجاد اجماع، تقویت ایده‌ها و تاکید بر قبول مسئولیت آغاز کنید. به هیچ وجه عجله نکنید و از قوانین نوآوری پیروی کنید.

افراد: عنصر اصلی برای اجرای نوآوری پیدا کردن و بعد از آن حفظ افراد مناسب است. در گذشته فرهنگ سازمان بود که فرهنگ تک تک افراد آن را سازمان را شکل می‌داد اما امروزه چیزی که اهمیت دارد سیستم ارزشی افراد است که به طور جمعی فرهنگ سازمانی  را سروشکل می‌دهد.

فرایند: زمانی که تیم‌ها مشغول همکاری برای توسعه نوآوری‌های جدید هستند، داشتن ترکیب مناسبی از مواد ضروری و الزامی قوت قلبی است که بازارپردازی محصول به سرعت انجام می‌شود و افزایش بهره‌وری را در پی خواهد داشت. سورن کاپلان نویسنده، مشاور و استاد در دانشگاه NHTV Breda می‌گوید: «نوآورترین شرکت‌های امروزی متوجه این موضوع هستند که تمایز رقابتی آنها هم منوط به چیزی است که نوآوری می‌کنند هم به شیوه انجام این کار.»

مواد ضروری که در انجام فرایند الزامی است عبارت است از: ایجاد ایده‌ها، غربالگری، آزمایش، تجزیه و تحلیل، تست‌های بتا، تکنیک‌های توسعه محصول، تجاری‌سازی و بررسی پس از راه‌اندازی و این چرخه باید مرتبا تکرار شود.

سخن پایانی

نوآوری الزما به معنای یک چیز جدید نیست بلکه علاوه بر جدید بودن باید متفاوت و کاربردی هم باشد. نوآوری در ابعاد مختلفی می‌تواند به کسب‌وکارها، سازمان‌ها و افراد کمک کند و مزایای آن به قدری قابل توجه و ساختارشکن است که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد تمرکز بر نوآوری جزو سه مورد برتر استراتژیک در سازمان‌ها است.

برای عقب نماندن از قافله و پا به پای تغییر و تحولات ایجادشده در حوزه‌های اجتماعی، سلامت، مالی، فرهنگی و غیره لازم است که پذیرای این مفهوم در تک تک مراحل کسب‌وکارمان باشیم و محیط مناسب برای پذیرش و به کارگیری از نوآوری را هم ایجاد کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *